تبیین ابعاد حکمرانی الهی و جایگاه ویژه مدیریت شهری/ هشدار نفوذ معماری غربی در ساختوسازها/ شهرداریها حافظ هویت فرهنگی کشور هستند
سرپرست ستاد امربهمعروف و نهیازمنکر کشور گفت: اصلیترین نماد حکمرانی در ساختار نظام جمهوری اسلامی، شهرداری است که همه مردم با آن مواجهاند؛ بنابراین اگر ما بتوانیم این مدل حکمرانی را که در آن برپاداشتن نماز و زکات و امربهمعروف و نهیازمنکر مطرح است، اجرا کنیم، یقیناً همان جامعهای است که در روایات از آن بهعنوان جامعه منتظر یاد میکنیم؛ جامعهای که امامزمان (عج) را خوشحال میکند و مقدمهساز ظهور است.
به گزارش روابطعمومی ستاد امربهمعروف و نهیازمنکر خراسان رضوی؛ حجتالاسلاموالمسلمین محمدحسین طاهری آکردی، سرپرست ستاد امربهمعروف و نهیازمنکر کشور در جشنواره مفلحون شهرداری مشهد که با حضور کارکنان شهرداری در محل تالار شهر مشهد برگزار شد، اظهار کرد: مدیریت شهر مشهد با سایر شهرها تفاوت بنیادین دارد. ازآنجاییکه مشهد شهر امام رضا (ع) است، مدیریت این حوزه نیازمند عنایت خاص الهی است؛ چرا که طبق روایات، ایشان تنها امامی هستند که در زمره «امام غریب» قرار میگیرند، زیرا دایره نفوذ و حضور ایشان برخلاف سایر ائمه، در محدوده حجاز و عراق نبوده است. بر همین اساس، خدمت در این شهر علاوه بر افتخار، یک توفیق محسوب میشود که لزوماً شامل حال همگان نمیگردد و خداوند این جایگاه را بهعنوان متولیان، به افراد خاصی عطا میکند.
شهرداری؛ نماد حکمرانی ملموس در زندگی روزمره
وی افزود: شهرداری بهعنوان نماد اصلی حکمرانی در جامعه است؛ چرا که برخلاف بخشهای دیگر مانند بهداشت که شاید همه درگیر آن نباشند یا آموزش عالی که برای همه کاربرد ندارد، شهرداری با تمام شئون زندگی مردم گرهخورده است. از لحظه بیداری تا زمان بازگشت به منزل، تمامی شهروندان چه بخواهند و چه نخواهند، با مدیریت شهری در تعامل هستند.
سهگام قرآنی برای تحقق حکومت الهی
طاهری آکردی با استناد به آیه ۴۱ سوره مبارکه حج (إِنْ مَکّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ)، تصریح کرد: سهگام اساسی برای پیادهسازی حکومت خدا بر روی زمین در این آیه بیان شده است. گام نخست اقامه نماز [رابطه حکومت با خدا] است. بر اساس این آیه، اولین ویژگی مردمانی که میتوانند حکومت خدا را پیاده کنند، اقامه نماز است اما این به معنای صرف انجام نماز بهعنوان یک وظیفه فردی نیست، بلکه به معنای روشنشدن رابطه حکومت با خداست. در اینجا باید میان نظامهای «اومانیسم» یا احزاب و گروهها که برای انسان تصمیم میگیرند و نظامهای «خدامحور» تمایز قائل شد. همانطور که مرحوم آیتالله مصباح یزدی تبیین میفرمودند، مسئله این است که آیا میخواهیم «اللهئیسم» باشیم یا «انسانیسم»؟ یعنی آیا تصمیمگیرنده خداست یا یک حزب و گروه؟
وی در ادامه اذعان کرد: گام دوم پرداخت زکات [نظام اقتصادی و عدالت] است که در سطح حکومت به معنای اصلاح مناسبات اقتصادی میباشد. اگر نظام مالیاتی، اقتصادی و پرداختها در حکومتی که مبنای آن «اللهمحوری» است، عدالتمحور نباشد و توزیع عادلانه ثروت و قدرت شکل نگیرد، آن جامعه نمیتواند جامعهای الهی باشد.
سرپرست ستاد امربهمعروف و نهیازمنکر کشور بیان کرد: گام سوم امربهمعروف و نهیازمنکر [اجرای عدالت]، فراتر از یک تذکر لسانی یا بحث حجاب است. امربهمعروف در سطح حکومت، یعنی اجرای تمامی شئون حکومتی با هدف اجرای عدالت و احکام خدا؛ بهعنوان نمونه در دوران امام حسین (ع) مردم نماز، روزه، حج و نمازجمعه داشتند اما ایشان هدف خود را «امربهمعروف و نهیازمنکر» قرار دادند که معنای اصلی آن، اقامه عدل در حکومت دینی است و در همین راه به شهادت رسیدند.
نقش مردم و میراث امام شهید
وی بر نقشمحوری مردم طبق اصل ۸ قانون اساسی اشاره کرد و گفت: نظارت مردم بر دولت، بخشی از مطالبه احکام الهی و عدالت است. این همان مفهوم «مردم مبعوث شده» از سوی امام شهید است؛ مردمی که برانگیخته شده و آمادهاند. فریادهای مردم در شبهای اخیر مبنی بر عدالتخواهی، خونخواهی، مبارزه با ظلم و فریاد «هیهات من الذله» به یاد امام حسین (ع)، نشاندهنده مطالبه همان اجرای حکومت عادلانه و اجرای احکام الهی است که باید به آن توجه جدی داشت.
شهرداری؛ پیشانی حکمرانی جمهوری اسلامی
طاهری آکردی در تبیین نقش حیاتی مدیریت شهری، تأکید کرد: کیفیت خدمات شهری و نظافت شهر، بازتاب مستقیم قدرت نظام اسلامی در برابر جهانیان و مایه شادابی و عزت جامعه است. در ساختار نظام جمهوری اسلامی، «شهرداری» اصلیترین نماد حکمرانی است؛ چرا که تمام اقشار جامعه با آن مواجه هستند. برایناساس، اگر بتوان مدل حکمرانی مبتنی بر آیات قرآنی (اقامه نماز، پرداخت زکات و امربهمعروف و نهیازمنکر) را در سطح مدیریت شهری پیاده کرد، این جامعه همان جامعه منتظر خواهد بود که مقدمهساز ظهور امام زمان (عج) است و ایشان را خشنود میسازد.
مدیریت شهری؛ ویترین نظام اسلامی در برابر جهان
وی با اشاره به جایگاه ویژه مشهد بهعنوان شهری با میلیونها زائر خارجی عنوان کرد: مدیریت شهری، پیشانی حکمرانی است. اگر یک خارجی به مشهد، اصفهان یا تهران سفر کند و با شهری کثیف یا بدون بهداشت مواجه شود، این مسئله را مستقیماً به نظام اسلامی نسبت میدهد؛ بنابراین، از جابهجایی مسافر و فضای سبز گرفته تا نظافت شهری، معماری، ساختمانهای اداری و خدمات شهری، همگی محصول یکپارچهای هستند که چهره شهر را در برابر جهان ارائه میدهند. وظیفه کارکنان در تمامی لایهها این است که نگذارند با دیدن وضعیتی نامناسب، خارجیها تصور کنند که نظام جمهوری اسلامی در مدیریت و عرضه خدمات شهری ناتوانی دارد.
سرپرست ستاد امربهمعروف و نهیازمنکر کشور در بررسی ویژگیهای مدیریت شهری ایران خاطرنشان کرد: گزارشهایی منتشر شده که حتی در دوران جنگ نیز ایران کشوری تمیز و آراسته باقی ماند. مدیریت شهری خود را در شرایط بحران نشان میدهد؛ بهویژه در شهری با جمعیت میلیونی و زائران بیشمار، مدیریت لجستیک و پشتیبانی از زائران بهگونهای که خلأ خدماتی احساس نشود، نیازمند توفیقی است که از عنایت امام رضا (ع) نشئت میگیرد. همچنین برخلاف ادعای برخی رسانههای زرد که ایرانیها را افسرده مینامند، ایرانیها جزو شادترین مردمان جهان هستند. روحیه شادابی، ابتکار، خلاقیت و نظمپذیری ایرانیان، محصول تفکر ۱۴۰۰ساله شیعه و چندهزارساله هویت ایرانی است؛ همان روحیهای که باعث میشود ایرانیان حتی در خارج از کشور، بدون آشنایی قبلی، با یکدیگر ارتباط گرم و صمیمانه برقرار کنند.
پیوند تمدن کهن ایران با معنویت اهلبیت (ع)
وی ادامه داد: ایران زمانی که جهان هنوز با مفهوم حکومت آشنا نبود، دارای تمدنی عظیم با جادههای آباد، چاپارخانهها، ساختمانهای زیبا، شهرهای بزرگ و مجلس مهستان بود. با ورود اسلام، تفکر معنوی ایرانیان با تفکر اهلبیت (ع) درآمیخت. برخلاف دوره ساسانی که با ثنویت و قشریگری، معنویت را از ایرانیان میگرفت، اسلام (به جز در چند جنگ کوچک) مورد پذیرش ایرانیان قرار گرفت؛ زیرا ایرانیان به دلیل روحیه معنویتگرایی خود، اهلبیت (ع) را پذیرفتند و این میراث امروز باید در مدیریت شهری تجلی یابد.
طاهری آکردی با تأکید بر تغییر نگرش کارکنان نسبت به شغل خود توضیح داد: در فرهنگ اسلامی، کارمند صرفاً یک نیروی اداری نیست، بلکه کسی است که با نیت خدایی و برای خدمت در شهر امام رضا (ع) به سرکار میرود تا در قیامت شفیع خود را داشته باشد. این نگاه، اخلاق در مدیریت را شکل میدهد که در آن یک پاکبان با نگاه به ایمان خود، اموال پیدا شده را به صاحبش بازمیگرداند و در سیل یا آتشسوزی، جان مردم را فدای وظیفه میکند. یک کارمند اداره اربابرجوع را کسی میبیند که تحت سایه امام رضا (ع) زندگی میکند و خدمت به او، در واقع معامله با امام رضا (ع) است.
وی اعلام کرد: در فرهنگ ما، اخلاق «بالادستی» وجود ندارد؛ یعنی رئیس نباید با نگاهی برتر به کارمند یا اربابرجوع برخورد کند. همچنین هر فردی که مرخصی میرود، موظف است کار خود را به همکار دیگر واگذار کند تا هیچ مراجعهکنندهای دستخالی نماند.
نقد یکسانسازی فرهنگی و نفوذ معماری رومی در ساختوسازها
سرپرست ستاد امربهمعروف و نهیازمنکر کشور اذعان داشت: در حال حاضر شاهد یک پدیده نگرانکننده هستیم، از روستاهای شمال کشور گرفته تا روستاهای جزیره قشم، سبک معماری رومی در حال گسترش است. در گذشته تنوع زبان، پوشش، غذا و بهویژه معماری، نشاندهنده هویت هر منطقه بود و با مشاهده مدل ساختمانها، هویت و محل زندگی افراد قابلتشخیص بود؛ اما امروزه تلاش میشود همه چیز را یکدست کرد؛ از نوع پوشش و خوراک گرفته تا سبک تفکر و ساختوساز. در سالهای اخیر در شهرداری مشهد، رعایت معماری اسلامی در ساختمانها بهبودیافته است، اما نباید اجازه داد معماری رومی بر معماری اسلامی غلبه کند، بهویژه در ساختمانهای دولتی.
وی در این باره با اشاره به سفر رهبر شهید به شهر قم در سال ۱۳۸۹ اظهار کرد: یکی از ایراداتی رهبر شهید مطرح کردند، ساخت ساختمانهای غیراسلامی در شهر قم، بهویژه در ادارات دولتی بود. ایرانیها با روحیه لطیف و بهاصطلاح با گلوبلبل، آب و ماهی پرورش یافتهاند، خانههای سنتی ایرانی همواره دارای باغچه، حوض، درخت و حضور موجودات زنده مانند ماهی یا پرنده بودهاند.
طاهری آکردی با انتقاد از روند فعلی شهرسازی گفت: تبدیل خانهها به آپارتمانهای آسمانخراش، با سبک زندگی و روحیه ایرانیان سازگار نیست. حتماً باید برای ساختوسازهای آپارتمانی، فضای سبز در نظر گرفته شود؛ چرا که تغییر در فضا و ساختار شهری، بهتدریج منجر به تغییر در سبک زندگی، نوع نگاه، پوشش، رفتار و حتی خوراک مردم خواهد شد.
وی با اشاره به وجود ۱۲۰ هزار مفلح در شهرداری و با استناد به آیه ۱۰۴ سوره مبارکه آلعمران (وَلۡتَکُن مِّنککمۡ أُمَّةࣱ یَدۡعُونَ إِلَی ٱلۡخَیۡرِ وَیَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَیَنۡهَوۡنَ عَنِ الْمُنکَرِۚ وَأُوْلَـٰٓئِکَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ)، تأکید کرد: کسانی که به خیر دعوت میکنند و به امر معروف و نهیازمنکر میپردازند، رستگاران هستند و این دعوت به خیر باید در رفتار روزمره کارکنان شهرداری متبلور شود. نظافت و تمیزی اطراف حرم و سطح شهر، نشاندهنده این است که مشهد میتواند با افتخار خود را «نماد مدیریت اسلامی» به زائران جهانی معرفی کند.
حفظ نظام جمهوری اسلامی؛ فراتر از مرزها
سرپرست ستاد امربهمعروف و نهیازمنکر کشور مطرح کرد: شهرداری در واقع «پیشانی حکمرانی دینی» است. همانطور که امام شهید (ره) فرمودند «حفظ نظام جمهوری اسلامی بالاترین امر معروف است» و امام خمینی (ره) آن را از «اوجب واجبات» دانستند، باید دانست که این حفظ، تنها به معنای دفاع مسلحانه از مرزها نیست؛ بلکه حفظ فرهنگ شهر، شهرسازی اصولی و مدیریت شهری بر اساس ارزشها، از جمله مهمترین ابزارهای نشاندادن این حقیقت است که ما در ساختار جمهوری اسلامی، بهدرستی عمل میکنیم.
انتهای پیام /